VARANT VE/VEYA VARANTLARA BENZER SERMAYE ARAÇLARI RİSK BİLDİRİM FORMU

 

Önemli Açıklama

Sermaye piyasasında gerçekleştireceğiniz varant ve/veya varantlara benzer Sermaye Piyasası Araçları alım satım işlemleri sonucunda kâr edebileceğiniz gibi zarar riskiniz de bulunmaktadır. Bu nedenle, işlem yapmaya karar vermeden önce, piyasada karşılaşabileceğiniz riskleri anlamanız, mali durumunuzu ve kısıtlarınızı dikkate alarak karar vermeniz gerekmektedir.

Bu amaçla, Seri:III, No:37 “Aracı Kuruluş Varantlarının Kurul Kaydına Alınmasına ve Alım Satım İşlemlerine İlişkin Esaslar Tebliği”nin (Tebliğ) 16. maddesinde öngörüldüğü üzere “Varantlara İlişkin Risk Bildirim Formu”nda yer alan aşağıdaki hususları anlamanız gerekmektedir.

Uyarı

İşlem yapmaya başlamadan önce çalışmayı düşündüğünüz kuruluşun “alım satım aracılığı yetki belgesi”ne sahip olup olmadığını kontrol ediniz. Bu yetki belgesine sahip Bankaları ve Sermaye Piyasası Aracı Kurumlarını www.spk.gov.tr veya www.tspakb.org.tr internet adresinden öğrenebilirsiniz.

Varantlara İlişkin Genel Bilgi

Aracı Kuruluş Varantı (Varant), elinde bulunduran kişiye, dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte veya belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkı veren ve bu hakkın kaydi teslimat ya da nakit uzlaşı ile kullanıldığı menkul kıymet niteliğindeki Sermaye Piyasası Aracıdır.

Varantın dayanak varlığını, BİAŞ 30 endeksinde yer alan hisse senedi ve/veya BİAŞ 30 endeksi kapsamında yer alan birden fazla hisse senedinden oluşan sepet oluşturur. Dayanak göstergesi ise İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (BİAŞ) tarafından oluşturulmuş hisse senedi endeksleridir.

Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) tarafından uygun görülmesi halinde, yukarıda belirtilen dayanak varlık ve göstergeler dışında kalan konvertibl döviz, kıymetli maden, emtia, geçerliliği uluslararası alanda genel kabul görmüş endeksler gibi diğer varlık ve göstergeler de varanta dayanak teşkil edebilir.

Bu formda yer alan açıklamalar Tebliğ’in 20’nci maddesi uyarınca Kurul’un uygun göreceği varantlara benzer nitelikli Sermaye Piyasası Araçları (varant benzeri) için de geçerlidir. Varant benzeri Sermaye Piyasası Aracı alım satım işlemini gerçekleştiren aracı kuruluş, söz konusu Sermaye Piyasası Aracının özellikleri hakkında müşterilerini bilgilendirmek zorundadır. İşleme başlamadan önce bu bilgileri edinmeniz önemlidir. Aracı kuruluşunuzdan mutlaka talep ediniz.

İşleyiş Esasları, Hak ve Yükümlülükler

1. Varantların alım satımı, Kurulun onayı üzerine BİAŞ mevzuatı çerçevesinde belirlenecek işlem esasları kapsamında BİAŞ’nin uygun göreceği pazarda, piyasa yapıcılık esasına dayalı olarak yapılır. Piyasa yapıcılığı kapsamında, piyasa yapıcısı Aracı Kurum likidite sağlamak üzere, ilgili piyasa düzenlemeleri çerçevesinde sürekli alım-satım kotasyonu vermek zorundadır. Piyasa yapıcılığına ilişkin esaslar, Kurulun uygun görüşü üzerine BİAŞ tarafından belirlenir.

2. Varantların satışının aracı kuruluşlar vasıtasıyla yapılması ve BİAŞ’de işlem görmesi zorunludur. BİAŞ’de işlem gören varantların işlem sırasının kapatılmasına ilişkin esaslar BİAŞ tarafından belirlenir.

3. Varantların vadeleri iki aydan az, beş yıldan fazla olamaz.

4 . Dayanak varlığı veya göstergesi BİAŞ 30 endeksinde yer alan hisse senedi veya BİAŞ 30 endeksi kapsamında yer alan birden fazla hisse senedinden oluşan sepetin olduğu varantlarda uzlaşı biçimi kaydi teslimat veya nakit uzlaşı olarak belirlenebilir. Dayanak varlığı bunların dışında varlık ya da gösterge olan varantlarda ise nakit uzlaşı esaslarının uygulanması zorunludur.

5. Varant ihracından doğan uzlaşı yükümlülüğünün yerine getirilmesinden ihraççı sorumludur. Garantör bulunması halinde, ihraççı ile garantör müteselsilen sorumlu olur.

6. Varant ihraçları kaydi olarak yapılır ve ihraççının MKK üyesi olması zorunludur.

Risk Bildirimi

İşlem yapacağınız aracı kuruluş ile imzalanacak çerçeve sözleşmede belirtilen hususlara ek olarak, aşağıdaki hususları anlamanız çok önemlidir.

1. Aracı kuruluş nezdinde açtıracağınız hesap ve bu hesap üzerinden gerçekleştirilecek tüm işlemler için Sermaye Piyasası Kurulu, borsalar, takas ve saklama merkezleri tarafından çıkartılan ilgili her türlü mevzuat vb. tüm idari düzenleme hükümleri uygulanacaktır.

2. Varant işlemleri çeşitli oranlarda riske tabidir. Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda aracı kuruluşa yatırdığınız paranın tümünü kaybedebileceğiniz gibi, kayıplarınız yapacağınız işlemin türüne göre yatırdığınız para tutarını dahi aşabilecektir.

3. Kaldıraç etkisi nedeniyle varant alım işlemi yapmanın piyasada lehe çalışabileceği gibi aleyhe de çalışabileceği ve bu anlamda kaldıraç etkisinin tarafınıza yüksek kazançlar sağlayabileceği gibi zararlara da yol açabileceği ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır.

4. Bir varant satın alırsanız ve varantın sağladığı dayanak varlığı ya da göstergeyi önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir tarihte veya belirli bir tarihe kadar alma veya satma hakkını kullanmamaya karar verirseniz, riskinizi varanta ödediğiniz bedel ve buna ek olarak ödeyeceğiniz komisyon ve diğer muamele ücreti ile sınırlamanız mümkündür.

5. Aracı kuruluşun piyasada işlem yapacağınız varantlara ilişkin olarak tarafınıza aktaracağı bilgiler ve yapacağı tavsiyelerin eksik ve doğrulamaya muhtaç olabileceği tarafınızca dikkate alınmalıdır.

6. Varant alım satımına ilişkin olarak aracı kuruluşun yetkili personelince yapılacak teknik ve temel analizin kişiden kişiye farklılık arz edebileceği ve bu analizlerde yapılan öngörülerin kesin olarak gerçekleşmeme olasılığının bulunduğu dikkate alınmalıdır.

7. Varant ihracı nedeniyle ihraççının maruz kaldığı risklere ilişkin risk yönetim politikasının izahnamede yer alması zorunludur. İzahname, Tebliğ uyarınca ihraççı ile piyasa yapıcının internet sitesinde yayınlanır. İhraççının risk yönetim politikası, yatırım kararınızı vermeden önce dikkatle okunmalıdır.

8. Yabancı para cinsinden düzenlenen varantlar ve/veya varantların dayanak varlığında, yukarıda sayılan risklere ek olarak kur riskinin olduğunu, kur dalgalanmaları nedeniyle Türk Lirası bazında değer kaybı olabileceği, devletlerin yabancı sermaye ve döviz hareketlerini kısıtlayabileceği, ek ve/veya yeni vergiler getirebileceği, alım satım işlemlerinin zamanında gerçekleşmeyebileceği bilinmelidir.

9. İşlemlerinize başlamadan önce, aracı kuruluşunuzdan yükümlü olacağınız bütün komisyon ve diğer muamele ücretleri konusunda teyit almalısınız. Eğer ücretler parasal olarak ifade edilmemişse, ücretlerin parasal olarak size nasıl yansıyacağı ile ilgili anlaşılır örnekler içeren yazılı bir açıklama talep etmelisiniz.

İşbu varantlara ilişkin risk bildirim formu yatırımcıyı genel olarak mevcut riskler hakkında bilgilendirmeyi amaçlamakta olup, varantların alım satımından ve uygulamadan kaynaklanabilecek tüm riskleri kapsamayabilir. Dolayısıyla tasarruflarınızı bu tip yatırımlara yönlendirmeden önce dikkatli bir şekilde araştırma yapmalısınız.